Czy na umowie zlecenie jest urlop? Umowa zlecenia, dni urlopu i płatna przerwa w 2026 roku

Niżej jest to, co zleceniobiorcy przysługuje, jak taki zapis ułożyć i jak kierownik sklepu, lokalu czy hotelu planuje wolne osób na zleceniu w grafiku, żeby nikogo nie zabrakło na zmianie.

Stan prawny na wrzesień 2026. Tekst sprawdzony z przepisami 27 września 2026 roku.

Czy na umowie zlecenie przysługuje urlop wypoczynkowy jak pracownikowi

Na umowie zlecenie nie należy się urlop wypoczynkowy, bo art. 152 Kodeksu pracy przyznaje go tylko pracownikowi, a zleceniobiorca pracownikiem nie jest. Ustawodawca umieścił umowę zlecenia w art. 734 do 751 Kodeksu cywilnego i nie ma w nich dni wolnych, urlopu na żądanie ani ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. W 2026 roku ta zasada się nie zmieniła.

Urlop wypoczynkowy to coroczne, płatne i nieprzerwane wolne od pracy, którego pracownik nie może się zrzec. Prawo do urlopu wypoczynkowego mają tylko osoby, których zatrudnienie na podstawie stosunku pracy wynika z umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania albo spółdzielczej umowy o pracę. Do umów zleceń nie mają zastosowania przepisy Kodeksu pracy o urlopach. Na zleceniu wolny dzień oznacza po prostu dzień bez wykonywania zlecenia i bez wynagrodzenia. Przy stawce godzinowej 31,40 zł brutto zleceniobiorca dostaje pieniądze za godziny wykonania zlecenia, a w dniu wolnym tych godzin jest zero.

W praktyce oznacza to, że zleceniodawca nie prowadzi dla zleceniobiorcy karty urlopowej ani puli dni urlopowych, a zleceniobiorca, który wykonuje zlecenie przez cały rok, nie ma prawa do żadnego wolnego z mocy prawa.

Skąd więc pytania o „urlop na zleceniu od 2026 roku”? Z nowych przepisów o stażu pracy. Od 2026 roku lata zlecenia ze składkami wliczają się do stażu, ale działają dopiero wtedy, gdy ktoś przejdzie na etat: szybciej dostanie 26 dni zamiast 20. Szczegóły są we wpisie o stażu pracy od 2026.

Umowa zlecenia z płatną przerwą: jak zapisać dni wolne

Płatne wolne na zleceniu jest możliwe, ale tylko jako zapis w umowie, bo strony mogą ułożyć umowę według swojego uznania (art. 353¹ Kodeksu cywilnego). Taki zapis nazywa się zwykle płatną przerwą w wykonywaniu zlecenia. Określa liczbę dni w roku, sposób liczenia wynagrodzenia za przerwę i termin zgłoszenia, a nie odwołuje się do Kodeksu pracy.

Dobrze napisana klauzula ma pięć elementów:

1. Liczba dni przerwy w roku kalendarzowym, na przykład 10 dni.
2. Wynagrodzenie za dzień przerwy: stała kwota albo średnia z godzin z ostatnich 3 miesięcy razy stawka.
3. Termin zgłoszenia, na przykład 14 dni wcześniej, mailem.
4. Informacja, że niewykorzystane dni nie przechodzą na następny rok i nie dają prawa do ekwiwalentu.
5. Zdanie, że przerwa nie jest urlopem wypoczynkowym w rozumieniu Kodeksu pracy.

Taki paragraf można dopisać do własnej umowy albo do wzoru umowy zlecenia do pobrania. Barmanowi, który pracuje na zleceniu cały sezon, daje to tydzień płatnej przerwy w sierpniu bez sporu o to, czy to „urlop”.

Dlaczego unikać samego słowa „urlop”? Bo zlecenie, w którym są urlop, polecenia przełożonego i stałe godziny, zaczyna przypominać etat. Art. 22 § 1¹ Kodeksu pracy mówi, że o stosunku pracy decydują warunki pracy, a nie nazwa zawartej umowy: praca w warunkach podporządkowania, w określonym miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę.

Zleceniobiorca może wtedy wystąpić do sądu pracy o ustalenie istnienia stosunku pracy, a po takim wyroku przysługują mu uprawnienia pracownicze, w tym urlop. Od 8 lipca 2026 roku istnienie stosunku pracy może stwierdzić w drodze decyzji także okręgowy inspektor pracy, na podstawie ustaleń z kontroli (Dz.U. 2026 poz. 473). Decyzję wydaje się wtedy, gdy firma nie wykona polecenia inspektora pracy w tej sprawie. Od decyzji strony mogą się odwołać do sądu w ciągu miesiąca od jej doręczenia.

Zostają dwie sprawy rozliczeniowe. Minimalna stawka 31,40 zł dotyczy godzin wykonania zlecenia (art. 8a ustawy o minimalnym wynagrodzeniu), więc wynagrodzenie za przerwę jest dodatkiem i nie zastępuje zapłaty za przepracowane godziny. Jest też przychodem z umowy zlecenia, więc od tej kwoty płaci się składki na ubezpieczenia społeczne i zaliczkę na podatek, tak jak od wynagrodzenia za wykonanie umowy. W ewidencji godzin zleceniobiorcy dzień przerwy oznacza się osobno, z zerem godzin.

Jak wziąć wolne na umowie zlecenie?

Zleceniobiorca zgłasza zleceniodawcy, w jakie dni nie będzie wykonywał zlecenia, najlepiej mailem i z wyprzedzeniem zapisanym w umowie. Jeśli umowa ma płatną przerwę, wskazuje, że korzysta z niej; jeśli nie ma, dni wolne są bezpłatne. Gdy umowa na to pozwala, może też wskazać zastępcę, bo art. 738 Kodeksu cywilnego dopuszcza powierzenie zlecenia osobie trzeciej, jeśli wynika to z umowy.

[[cta:rcp]]

Co przysługuje osobie zatrudnionej na umowę zlecenie: ZUS, składki i staż pracy

Osobie na umowie zlecenie w 2026 roku przysługuje minimalna stawka 31,40 zł brutto za godzinę, wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu przy dłuższej umowie, składki emerytalne i rentowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, a z nim zasiłek chorobowy i macierzyński. Nie przysługuje urlop wypoczynkowy, urlop na żądanie, nadgodziny z Kodeksu pracy ani okres wypowiedzenia z Kodeksu pracy.

Czego nie daje umowa zlecenie?

Umowa zlecenie nie daje urlopu wypoczynkowego, urlopu na żądanie, dodatku za nadgodziny ani wynagrodzenia chorobowego od zleceniodawcy za pierwsze dni choroby. Nie ma też kodeksowej ochrony przed rozwiązaniem umowy: każda strona może ją wypowiedzieć w każdym czasie (art. 746 Kodeksu cywilnego). Chorobowe jest dobrowolne, a jego zasady opisuje wpis L4 na umowie zlecenie.

Wolne w grafiku: gdy zleceniobiorca nie przyjmuje zmian

Wolne zleceniobiorców planuje się w grafiku jak niedostępność, a nie jak urlop: osoba na zleceniu podaje dni, w które nie przyjmie zmian, a kierownik układa obsadę z tych, którzy są dostępni. Zmiany zleceniobiorcy proponuje się z wyprzedzeniem, a nie nakazuje, bo możliwość odmowy odróżnia zlecenie od etatu.

Z praktyki pizzerii przy plaży. W lipcu połowa kuchni i sali to studenci na zleceniu, a każdy chce tygodnia wolnego w sierpniu. Kierownik zbiera dyspozycyjność na cały miesiąc do 20 lipca, widzi, że w trzecim tygodniu sierpnia wypada troje kucharzy naraz, i wcześniej szuka zastępstwa. Nikt nie „bierze urlopu”, a grafik i tak się domyka. Tak samo wyglądają długie weekendy i święta: dni wolnych od pracy z ustawy zleceniobiorca nie ma, ale może zawczasu zgłosić, że w tym czasie nie przyjmie zleceń.

Tu pojawia się haczyk w handlu. Zakaz pracy w niedziele i święta w placówkach handlowych obejmuje także osoby na umowach cywilnych, bo ustawa o ograniczeniu handlu nazywa je „zatrudnionymi” (art. 3 pkt 5 i art. 5, Dz.U. 2025 poz. 301). Zleceniobiorca w sklepie nie wypełni więc niedzieli niehandlowej. W hotelu czy gastronomii ten zakaz nie działa.

Trzy zasady, które zmniejszają ryzyko przy kontroli:

• Zleceniobiorca sam wskazuje dostępność, a kierownik potwierdza zmiany, zamiast wyznaczać je poleceniem.
• Godziny zlecenia są potwierdzone w ewidencji, na przykład na liście obecności zleceniobiorcy.
• Dni płatnej przerwy są w umowie, a nie w regulaminie urlopów dla etatowców.

Na co należy uważać przy umowie zlecenie?

Na to, żeby zlecenie nie wyglądało jak etat: stałe godziny narzucone z góry, praca pod kierownictwem przełożonego, brak możliwości odmowy zmiany i „urlopy” udzielane na wniosek. Od 8 lipca 2026 roku okręgowy inspektor pracy może w takiej sytuacji stwierdzić decyzją istnienie stosunku pracy. Trzeba też pilnować minimalnej stawki 31,40 zł za każdą godzinę i ewidencji godzin, przechowywanej 3 lata. Ile godzin da się rozsądnie zaplanować zleceniobiorcy, opisuje wpis ile godzin można pracować na umowę zlecenie, a stawki i składki na 2026 rok wpis umowa zlecenie 2026.

[[cta:gastronomia]]

Najczęstsze pytania

Czy na umowie zlecenie jest urlop?

Nie, zleceniobiorcy nie przysługuje urlop wypoczynkowy z Kodeksu pracy, bo art. 152 dotyczy tylko pracowników. Płatne wolne może wynikać wyłącznie z zapisu w umowie o płatnej przerwie.

Czy można iść na zwolnienie lekarskie na umowie zlecenie?

Tak, zwolnienie lekarskie może dostać każdy, ale zasiłek chorobowy przysługuje tylko zleceniobiorcy objętemu dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia. Bez składki chorobowej dni choroby są bezpłatne.

Czy umowa zlecenie wlicza się do urlopu?

Tak, od 2026 roku lata zlecenia ze składkami wlicza się do stażu pracy, od którego zależy wymiar urlopu 20 albo 26 dni. Działa to jednak dopiero na etacie; na samym zleceniu nie daje urlopu.

Czy na umowie zlecenie jest urlop macierzyński?

Urlopu macierzyńskiego nie ma, ale jest zasiłek macierzyński, jeśli zleceniobiorczyni w dniu porodu była objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Zasiłek macierzyński nie wymaga 90 dni ubezpieczenia.

Czy na umowie zlecenie jest urlop bezpłatny?

Przepisy o urlopie bezpłatnym z Kodeksu pracy nie dotyczą zlecenia. Zleceniobiorca może po prostu nie przyjmować zmian w uzgodnionym okresie, a za ten czas nie dostaje wynagrodzenia, chyba że umowa przewiduje płatną przerwę.

Podstawa prawna

• Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245: art. 22 § 1¹ (umowa według warunków pracy), art. 152 (prawo do urlopu).
• Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795: art. 353¹ (swoboda umów), art. 734 do 751 (zlecenie; art. 738 zastępca, art. 746 wypowiedzenie, art. 750 umowy o świadczenie usług).
• Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1773: art. 8a i 8b (stawka godzinowa, potwierdzanie godzin).
• Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 854: art. 4 i 29.
• Ustawa o ograniczeniu handlu w niedziele i święta, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 301: art. 3 pkt 5 i art. 5.

Zleceniobiorcy w jednym grafiku z zespołem

Proplanum to program do układania grafików dla firm pracujących na zmiany. Osoby na zleceniu mają w nim własny rodzaj umowy: podają dyspozycyjność w telefonie, widzą proponowane zmiany i odbijają się w tym samym kiosku co etatowcy, a godziny zamykają się w zestawieniu do rachunku. Jak wygląda zapis godzin w praktyce, pokazuje strona o rejestracji czasu pracy.