Ile należy się za nadgodziny: wynagrodzenie plus dodatek 50 albo 100 procent, albo czas wolny.

Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny w 2026 roku

Wynagrodzenie za nadgodziny, czyli za pracę w godzinach nadliczbowych, ma dwie części. Oprócz normalnego wynagrodzenia przysługuje dodatek w wysokości 50 albo 100 procent (art. 151¹ Kodeksu pracy, stan prawny na wrzesień 2026). Przy wynagrodzeniu miesięcznym stawkę godzinową liczy się z wymiaru czasu pracy danego miesiąca, więc w 2026 roku ta sama pensja daje stawki różniące się nawet o 15 procent.

Stawka godzinowa = wynagrodzenie zasadnicze ÷ nominalna liczba godzin pracy w miesiącu

Nominalny wymiar czasu pracy to liczba godzin pracy przypadających do przepracowania w danym miesiącu. W 2026 roku wynosi od 160 do 184 godzin pracy w miesiącu. Kadry dzielą przez niego pensję, zaokrąglają stawkę do grosza i od niej liczą każdy składnik. Kalkulator nadgodzin 2026 powyżej robi to samo dla każdego miesiąca 2026 i 2027 roku.

Z praktyki: w sklepie z pensją 4806 zł ta sama godzina rozładunku przed 21:00 kosztuje w lipcu 39,18 zł, a w listopadzie 45,06 zł. Po 21:00 może to już być pora nocna z dodatkiem 100 %. Składniki, które pracownik otrzymuje stale i systematycznie, na przykład dodatek stażowy, wchodzą do normalnego wynagrodzenia za nadgodzinę, ale nie do podstawy dodatku.

Kiedy powstają nadgodziny

Nadgodziny powstają z przekroczenia norm czasu pracy: gdy pracownik pracuje ponad 8 godzin na dobę albo przeciętnie 40 godzin w tygodniu, albo ponad przedłużony dobowy wymiar z grafiku (art. 151 § 1 Kodeksu pracy). Kodeks pracy dopuszcza pracę w nadgodzinach tylko przy akcji ratowniczej, usuwaniu awarii albo przy szczególnych potrzebach pracodawcy.

W systemie równoważnym ze zmianami po 12 godzin nadgodziną jest dopiero trzynasta godzina tego dnia, a nie dziewiąta. Ile godzin wyszło ponad grafik, policzy kalkulator godzin pracy, a kalkulator nadgodzin zamieni je na kwotę.

Dodatek za nadgodziny: 50 czy 100 procent

Dodatek 100 procent przysługuje za nadgodziny przypadające w nocy oraz w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy. Ten sam dodatek należy się w dniu wolnym udzielonym w zamian za pracę w niedzielę lub święto i z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy. W każdy inny dzień przysługuje dodatek 50 procent (art. 151¹ § 1 i 2 Kodeksu pracy).

Haczyk w firmach zmianowych dotyczy niedzieli. Jeśli zgodnie z harmonogramem niedziela jest dniem pracy, na przykład w hotelu albo na stacji paliw, nadgodzina po zmianie dostaje 50 procent, nie 100. Dodatek 100 procent należy się dopiero wtedy, gdy ten dzień był dla pracownika wolny.

Limit: 150 nadgodzin w roku na pracownika

Liczba nadgodzin jednego pracownika ze szczególnych potrzeb pracodawcy nie może przekroczyć 150 godzin w roku kalendarzowym (art. 151 § 3 Kodeksu pracy). Układ zbiorowy, regulamin pracy albo umowa o pracę mogą ustalić inną liczbę, ale tydzień pracy razem z nadgodzinami nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w okresie rozliczeniowym (art. 131 § 1).

Do limitu nie wlicza się nadgodzin przy akcji ratowniczej ani usuwaniu awarii. W praktyce 150 godzin to niecałe trzy godziny tygodniowo, więc magazyn w szczycie sezonu potrafi wyczerpać limit jednej osoby już jesienią. Dlatego kalkulator ma pole „od stycznia” i pokazuje, ile godzin zostało do końca roku.

Część etatu: godziny ponadwymiarowe

Osoba na części etatu, która pracuje ponad swój wymiar, ale mieści się w normie pełnego etatu, ma godziny ponadwymiarowe, a nie nadgodziny. Do limitu wpisanego w umowie o pracę dostaje za nie normalne wynagrodzenie, a ponad ten limit także dodatek z art. 151¹ (art. 151 § 5 Kodeksu pracy).

Przykład z kalkulatora: pół etatu w październiku 2026 roku to 88 godzin wymiaru. Pracownica przepracowała 110 godzin, a umowa ustala limit 20 godzin. Przy stawce 30 zł dostaje 600 zł za 20 godzin bez dodatku i 90 zł za dwie godziny z dodatkiem 50 procent, razem 690 zł. Godziny ponad normę pełnego etatu, czyli ponad 176 w tym miesiącu, są już zwykłymi nadgodzinami. Nadgodziną jest też każda godzina ponad 8 w dobie, a w systemie równoważnym ponad wymiar z grafiku na ten dzień (art. 151 § 1), nawet gdy suma godzin w miesiącu mieści się w umowie.

Czas wolny za nadgodziny: ile godzin

Wymiar czasu wolnego za nadgodziny zależy od tego, kto o nim decyduje. Na wniosek pracownika jest równy liczbie nadgodzin, a gdy pracodawca udziela czasu wolnego z własnej inicjatywy, musi oddać półtorej godziny za każdą nadgodzinę (art. 151² Kodeksu pracy). W obu przypadkach dodatek nie przysługuje.

Wolne bez wniosku trzeba udzielić do końca okresu rozliczeniowego i nie może ono obniżyć pensji za pełny miesięczny wymiar. Za pracę w dniu wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy przysługuje inny dzień wolny w okresie rozliczeniowym (art. 151³), a nie czas wolny godzina za godzinę.

Dodatek nocny w 2026 i 2027 roku

Dodatek nocny wynosi 20 procent stawki godzinowej z płacy minimalnej. Tę stawkę liczy się, dzieląc 4806 zł w 2026 roku albo 4950 zł w 2027 roku przez wymiar miesiąca (art. 151⁸ Kodeksu pracy). Należy się za każdą godzinę w porze nocnej, także poza nadgodzinami, i dochodzi do dodatku 100 procent za nadgodzinę w nocy.

Ile nadgodziny kosztują firmę

Koszt nadgodzin dla firmy to wynagrodzenie z dodatkami pomnożone przez liczbę osób i miesięcy. Przy stawce 35 zł dziesięć nadgodzin z dodatkiem 50 procent daje 525 zł brutto za nadgodziny jednej osoby. Przy czterech osobach to 2100 zł miesięcznie i 25 200 zł w roku, bez składek pracodawcy.

Właściciel placówki widzi to zwykle dopiero na liście płac. Pole „liczba osób” pokazuje od razu, ile kosztuje stała dziura w grafiku łatana tymi samymi nadgodzinami co miesiąc.

Brutto i netto: czego kalkulator nie liczy

Kalkulator pokazuje kwotę brutto. Wynagrodzenie brutto za nadgodziny jest częścią wynagrodzenia pracownika, więc podlega składkom ZUS i podatkowi jak reszta pensji. Wynagrodzenie netto policzą kadry razem z całą listą płac, bo zależy od składek i podatku z całego miesiąca. Poza kwotą netto kalkulator nie liczy:

• nadgodziny średniotygodniowe, bo wymagają danych z całego okresu rozliczeniowego;
• dodatek za pracę w niedzielę, gdy nie da się oddać dnia wolnego (art. 151¹¹ § 2);
• ryczałty za nadgodziny i pracę w nocy (art. 151¹ § 4 i art. 151⁸ § 2);
• dyżury i składki pracodawcy.

Pokrewne narzędzia: kalkulator wymiaru czasu pracy podaje godziny każdego miesiąca i działa też jako kalkulator dni roboczych, a wpis rozliczanie nadgodzin w systemie równoważnym tłumaczy nadgodziny przy zmianach 12-godzinnych.